Samenwerken voor een snellere en soepeler bevalling

Handleiding voor een ondersteunende rol van de geboortepartner tijdens de bevalling

Ilse kon niet slapen van haar pijnlijke buik en bekken en zat op de bank filmpjes te kijken. Met een timer paraat maakte ze notities over de lengte van haar weeën. Haar man sliep.

“Ik wilde mezelf toen op die manier bezighouden, maar de volgende bevalling zou ik het fijner vinden als iemand bij me was.” – Ilse –

Iemand bij me

Wanneer iemand in de ruimte ontspannen bij je is maakt dat een wereld van verschil. Je geboortepartner kan je taken uit handen nemen en je verzorgen. Onderzoek toont aan dat vrouwen waarbij continu iemand aanwezig is sneller en soepeler bevallen. [blijkt uit onderzoek uit 1993 van Marshall Klaus, Phyllis Klaus en John Kennell]. Heb jij een geboortepartner? Jouw partner is een goede kandidaat voor die rol, maar ook wordt vaak een vriendin, moeder, zus of een professionele geboortepartner (Doula) gevraagd.

Beestachtig

Het kijken op de klok, noteren van tijden en ook het kijken naar film spreken die delen van de hersenen aan die je alert houden. Een bevallende vrouw die zich alleen voelt en zelf taken als weeën timen op zich neemt zal zich minder gemakkelijk overgeven aan de bevalling. Het bevallingsproces krijgt minder ruimte door haar gedrag. De start van een bevalling vraagt juist om ontspanning, loslaten, openen. Allemaal processen die worden aangestuurd door het deel van het brein dat het animale zenuwstelsel wordt genoemd.

Een geboortepartner:

  • zorgt ervoor dat je je gesteund en veilig voelt waardoor je je beter kunt ontspannen. Dit stimuleert afgifte van ‘gelukshormoon’ oxytocine
  • helpt je ontspannende activiteiten te doen, waardoor dat deel van je brein die de bevalling reguleert goed kan functioneren
  • vangt praktische zaken op zoals logistieke taken en het contact met de buitenwereld zoals zorgprofessionals en familie
  • helpt het mogelijk maken om de focus bij je lichaam en de bevalling te houden. Zo kun je je concentreren op jouw bereidheid te openen en volg je jouw instinct voor een soepeler bevalling
  • helpt je bij (verschillende) bevalhoudingen die pijn verlichten en de bevalling bevorderen Lees hier meer over geboorteposities
  • houdt stressverhogende zaken buiten de bevalkamer. Zodat niet het vlucht-vecht systeem aangespoord door adrenaline, maar het ontsluitingsproces aangestuurd door oxytocine de boventoon voert. (The Oxytocin Factor – Kerstin Uvnas Moberg p24)

“Wacht het verloop verder af” zegt de verloskundige

Het is begonnen! Misschien is de verloskundige al gebeld en in veel gevallen antwoord die met ‘wacht het verloop verder af’. Hoe doe je dat, afwachten? En hoe blijft je geboortepartner ontspannen bij jou? We zetten het op een rijtje, speciaal voor jouw geboortepartner:

Handleiding voor de geboortepartner tijdens ontsluitingsfase

  1. Blijf bij elkaar in de buurt zodat je op haar afgestemd kan blijven. Lopend door de kamer, soezend op de bank, samen naar buiten, het kan allemaal.
  2. Volg de bevallende vrouw. De bevalling verandert voortdurend, ga mee met de afwisseling en stimuleer haar ritme te (her)vinden om met de weeën en pijn om te kunnen gaan.
  3. Is het dag? Soms zakken weeën wat weg. Zolang haar pijnbeleving van weeën het toelaat: doe samen ontspannende dingen: lekker eten & drinken, dansen, zingen, muziek maken of luisteren, zachte massage, knuffelen, ademhalingsoefeningen, simpel koken en positieve verhalen (voorgelezen) luisteren. Deze activiteiten stimuleren allemaal afgifte van oxytocine. Film kijken of dingen regelen werken vaak minder ontspannend.
  4. Is het nacht? Probeer slaap te nemen zolang als het kan. Heeft ze behoefte aan aanraking? Of rustig praten? Wanneer zij teveel pijn heeft om te liggen en wil bewegen, kom dan met haar in beweging. Bijvoorbeeld door op handen en knieën op bed te wiegen. Want door haar ritmisch bewegen of jouw ritmische massage wordt het animale deel van haar brein gestimuleerd. Zo kunnen weeën krachtiger worden terwijl pijnstillende endorfinen in haar lichaam vrijkomen.
  5. Bij krachtiger weeën: help haar ruimte te maken voor de weeën om de bevalling op gang te helpen. Help haar aandacht naar haar lichaam te brengen. Ze kan bewegen zoals goed voelt. Voorbeelden zijn: lopen, stappen, wiegen, (samen) dansen, douchen, in bad, haar aanraken van hoofd tot tenen, haar rug masseren of simpelweg haar handen vasthouden.
  6. Ken je trukendoos. Als je de technieken kent die ze prettig vindt en die bij haar goed werken, kan je die tijdens de bevalling voorstellen en toepassen. Denk aan ademhalingstechnieken, ontspanningstechnieken, bevalhoudingen, bewegingen, affirmaties etc.
  7. Als een van jullie eerder contact met de verloskundige wil maken dan afgesproken om welke reden dan ook, kan je haar altijd bellen.
  8. Vaak kan je niets voor haar doen. Het kan goed zijn dat ze niet aangeraakt wil worden en stilte verlangt. Dat is normaal en je steunt haar door met je aandacht bij haar te blijven en goed op te letten wat ze doet. Zo leer je over haar houdingen en ritme om weeën op te vangen. Ook blijf je in de buurt en paraat zodat ze je hulp kan vragen.

Ben je geboortepartner en heb je het gevoel dat je haar niet (meer) goed kan ondersteunen? Stop, laat haar weten waar je bent, neem pauze. Voor een ander zorgen kan alleen als je ook voor jezelf zorgt. Ga op tijd naar het toilet, eet en drink wat en bedenk dat je je stinkende best aan het doen bent!

Bang om uitgeput te raken?

Het is een veel gestelde vraag door zwangere vrouwen; hoe houd ik het straks vol? Langdurige of op een andere manier zware bevallingen komen voor. Het is een uitdaging om af te wisselen tussen actie en rusten en je te herpakken als het tegen zit. Zowel mentaal als lichamelijk. Jouw geboortepartner kan helpen om die afwisseling te begeleiden. Hou er vertrouwen in dat je jouw instinct kan volgen en je lichaam veel op kan vangen.

Je mag steun krijgen

Precies! Een geboortepartner kan de sleutel vormen tot een voorspoedige bevalling. Iemand die ontspannen en alert bij je is, je met rust laat en zorgt dat anderen je met rust laten. Die je helpt en zorgt dat anderen je helpen. Iemand die je hand vasthoudt en je laat merken dat je het fantastisch doet

geschreven door Assia Kraan – MamaDans & Linda Roodenburg

Zoeken jij en je geboortepartner steun bij jullie voorbereiding op de bevalling en willen jullie de rol van geboortepartner samen bespreken? Neem contact op voor een gratis kennismakingsgesprek of lees hier meer over de privé begeleiding door Assia.

5Ritmes met je kind

Kom dansen met je kind!

5Ritmes met kids

De dansvorm 5Ritmes is geschikt voor alle volwassenen, ook zwangere vrouwen, en voor alle kinderen vanaf 6 maanden. Aangeraden wordt kinderen van 6 maanden tot 2,5 jaar te dragen in een ergonomische drager.

Programma
9.45u inloop
10.00u opwarming door Assia Kraan van MamaDans
10.15-11.30u 5Ritmes Wave verzorgd door Dorine Hoog van Bewegen vanuit je Hart
11.30-11.45u drinken en napraten

Prijs
Voorverkoop: € 10,- per volwassene en 1 kind 
Aan de deur: € 12,50 per volwassene en 1 kind
2e kind (vanaf 1 jaar) € 5,-
Voorverkoop bij MamaDans: maak je bijdrage over naar NL72 TRIO 03905121 09 t.n.v. A Kraan ovv ‘5Ritmes met kind’ en aantal deelnemers (aantal volwassenen, aantal kinderen).

Locatie
De gymzaal van de basisschool Vrije School Mareland aan Maresingel 19 in Leiden. Op zondag kan gratis worden geparkeerd. Bovendien is het op loopafstand van OV.

Voorbereiding
Jullie hebben geen danservaring nodig. Trek soepele kleding aan en je schoenen uit. Tijdens het dansen praten we zo min mogelijk zodat we aandacht hebben voor het dansen alleen en met elkaar.
Een flesje water is fijn voor als je dorst krijgt.

DE vraag van deze generatie: steun in de kraamtijd

40 dagen het kraamgezin verzorgen

“Er zal waarschijnlijk een generatie overheen moeten gaan om het mogelijk te maken dat een periode van 40 dagen rust en verzorging van een kraamgezin weer gewoon wordt.” We waren met een groep geïnteresseerden van voornamelijk geboorteprofessionals waarvan enkelen zelf zwanger waren en de meesten moeder van jonge kinderen naar De Plek in Leiden gekomen. Tamara Schvitz van het Postnatal Support Network Amsterdam vertelde ons over het concept 40 dagen ondersteuning en de rol die een postnataal support netwerk kan vervullen in onze regio.

De vraag van deze generatie

Ik vond het confronterend om te realiseren dat mijn generatie niet mee kon maken wat zo’n basaal recht is. In de meerderheid van de landen is het heel gewoon dat prille gezinnen ondersteund worden voor een lange periode. Slechts enkele generaties geleden was het ook nog vanzelfsprekend in Nederland. Nu is het helemaal niet vanzelfsprekend en praktisch nauwelijks rond te krijgen. Mijn generatie moet erom vragen. Aan wie? Hoe? En in de spaarzame tijd dat de helper er kan zijn, weet die ook niet goed hoe te ondersteunen, want velen zijn niet opgegroeid met de kennis en kunde van het verzorgen van babies en ouders.

Kraamhulp in Nederland: professionele medische verzorging en huishoudelijke ondersteuning

We hebben toch kraamhulp? hoor ik je denken. Ons systeem van kraamverzorging aan huis door een professionele verzorgster is ontzettend waardevol en uniek in vergelijking met andere landen. Het is een stap in de goede richting maar het kent wat mij betreft ook wat nadelen. Wanneer de hulp weggaat na 10 dagen lijkt de kraamtijd over en heerst het idee dat de zorg weer volledig door de ouders zelf kan worden gedaan. Bovendien biedt de kraamverzorgster vooral medische verzorging en huishoudelijke verzorging, in veel mindere mate emotionele ondersteuning. Tot slot is met de komst van de professionele kraamzorg ruimte voor ondersteuning door familie en vrienden kleiner geworden. Met als gevolg dat familie en vrienden niet meer leren hoe ze voor een kraamgezin moeten zorgen.

Professionele emotionele ondersteuning: Postnatale Doula

Het Postnatal Support Network wil het tij keren en vult dat gat in onze kennis en kunde met trainingen. Het netwerk verzorgt opleiding tot Postnatal Doula en daarnaast runt het een netwerk van vrijwilligers die gezinnen informeren en ondersteunen bij het aanspreken van hun netwerk om kraamondersteuning te vragen.

postnatal support network

Goede helpers

Wat kraamgezinnen vooral nodig hebben is ‘helpers’ die de fragiele staat van hun gezin kennen en begrijpen en die de behoeften van het gezin voorop stellen. In de praktijk werkt het zo dat helpers de behoeften van het gezin kennen en respecteren. Helpers verzorgen het gezin met zaken die vooraf zijn overeenkomen zoals eten verzorgen, schoonmaken, boodschappen doen en een luisterend oor zijn.

Groeien in de rol van ouder zonder vervullen rol van vriendin of dochter

Het is ontzettend belangrijk dat de kraamtijd goed wordt voorbereid, want wanneer het zover is, zijn de ouders zo ondersteboven dat ze niet meer goed kunnen aangeven wat ze nodig hebben. Daarom is het aan te raden halverwege de zwangerschap in een geboorteplan een alinea over de kraamtijd op te nemen en het ondersteunende netwerk kan in kaart te brengen. Vervolgens moet het netwerk worden gevraagd om hulp en worden uitgelegd in wat voor staat ze de nieuwe ouders kunnen aantreffen. Het kan voor een vriendin die hulp komt brengen vreemd overkomen als haar vriendin geen zin heeft in gezellig babbelen. Een prille moeder/ vader heeft ruimte nodig om niet langer de rol van vriend(in), dochter/ zoon te vervullen maar te groeien in de rol van ouder en het is prettig als de helper dat vooraf al ziet aankomen.

hulp in kraamtijd mamadans mama dans

Haalbaar en prettig hulp bieden  

Sinds de informatieavond die ik in Amsterdam bezocht vorig jaar heb ik via het netwerk samen met andere helpers in Leiden een gezin ondersteund door de jonge kinderen regelmatig op te vangen. Het bleek een win-win situatie omdat mijn jonge kinderen het heerlijk vonden om met hen te spelen. Zo kan praktische hulp voor iedereen haalbaar en prettig zijn. We bereidden het wel voor door vooraf af te spreken welke hulp ik zou leveren, hoe en hoe vaak en door de kinderen aan mij te laten wennen voordat de baby geboren was. Uit mijn ervaring kan ik zeggen dat die voorbereiding essentieel was om goede hulp te kunnen geven aan dit kraamgezin. Dit geef ik dan ook mee aan vrouwen die bij mij komen dansen. Ik informeer hen over de kraamperiode en help hen om zich voor te bereiden en de hulpvraag te durven uitspreken.

‘Rust en hechting’ voor gezinnen in Leiden

Ik ben heel erg blij met het Postnatal Support Network dat een stem geeft aan de noodzaak van verlengde kraamondersteuning en dat ze ons praktische tools in handen geeft. Daarmee kunnen we de omstandigheden zo beïnvloeden dat we kraamgezinnen de grootste kans geven op rust en het groeien in hun gezin-zijn. Gaaf dat ze nu ook actief is in Leiden! Geïnteresseerden kunnen zich aanmelden bij het Leiden Postnatal Support Network

 

Open Huis zondag 3 januari 2016

FBH Open huis Mamadans Vader Partner
Snuffelen aan Mamadans? Wees welkom op het Open Huis Mama Dans van 15.00u tot 17.00u op Jennerstraat 10 in Leiden!

Je kunt verwachten:
. ongedwongen koffie, thee en sap drinken aan de tafel
. open dansvloer voor wie wil dansen
. korte WORKSHOP zwangerschapsdans om 15.30u
. korte WORKSHOP Baby-op-buik dans om 16.30u
. mogelijkheid ervaringen te horen van deelnemers
. informatie over komende activiteiten en gratis inschrijven

Voor deelnemers en geïnteresseerden. Voor vrouwen, hun baby en partner.

Bijdrage voor koffie en thee is welkom in de pot.

Aanmelden is gewenst via assia@mamadans.nl

KOM VRIJBLIJVEND LANGS. WELKOM!

NB het programma en de ruimte is minder geschikt voor kinderen. Er is wel een leuk schoolplein tegenover de locatie om flink te kunnen spelen en musea zijn op loopafstand